Deur C.A.Thomas
Deel 1 (2)
In die klein dorpie Sanddrift, waar die wind saans deur die klowe huil en die sand soos fluisteringe oor die grond beweeg, het ’n jong seun met die naam David grootgeword. Sanddrift was ’n plek van stories , stories van verlore skatte, van harde mense, en veral van die geheime wat diep binne die water van die magtige Oranjerivier skuil.
Van kleins af het David sy pa gehelp om die vee teen die rivier te laat wei.
Sy pa, ’n stil man met diep plooie om sy oë, het min gepraat, maar wanneer hy wel gepraat het, was dit oor die rivier.
“Onthou, my seun,” het hy altyd gesê, “die Oranjerivier gee lewe… maar hy vat ook.”
Saans, wanneer die son bloedrooi sak agter die berge van die Richtersveld, het die oumense by die vuur gesit en vertel van die Grootslang , ’n legendariese wese, half slang en half olifant, wat volgens oorlewering in die dieptes van die rivier gewoon het.
Hulle het gesê hy bewaak ’n skat van diamante, blink soos die sterre.
David het altyd geluister met ’n vreemde gevoel in sy bors.
Nie vrees nie.
Iets anders.
’n Roepstem.
Toe hy sestien was, het dinge begin verander.
Hy het soggens vroeër as sy pa wakker geword en alleen rivier toe geloop.
Hy het langs die water gaan sit en vir ure in die stroom gekyk. Soms het hy gevoel die rivier kyk terug.
Een middag, toe die hitte soos ’n kombers oor die aarde hang, het hy iets gesien.
Die water het skielik stil geraak.
Geen rimpel nie.
Geen wind nie.
Selfs die voëls het opgehou sing.
Toe breek die oppervlak.
Eers het hy gedink dit was ’n boomstomp.
Maar toe beweeg dit.
Stadig.
’n Massiewe, skubberige lyf het uit die water gerol.
Oë groot soos kalbasse het hom vasgekyk.
In daardie oë was iets oud, ouer as die berge, ouer as die dorp.
Die Grootslang.
David kon nie beweeg nie.
Sy bene was vasgenael in die sand.
Die wese het hom nie aangeval nie.
Dit het net gekyk.
Lank.
Intens.
En toe, in sy kop het hy ’n stem gehoor.
“Jy is nie bang nie.”
David het nie geweet hoe nie, maar hy het geantwoord sonder woorde: “Nee.”
Die water het begin draai om die wese se lyf.
Die rivier het soos ’n lewende ding geruis.
“Jy behoort nie net aan die land nie,” het die stem gesê. “Jy behoort aan die water.”
Skielik het alles weer normaal geword.
Die wind het gewaai.
Die voëls het geskree.
Die rivier het gevloei soos altyd.
Maar David was nie meer dieselfde nie.
Van daardie dag af het hy verander.
Hy het minder gepraat. Sy oë het anders gelyk ,dieper, amper soos iemand wat dinge sien wat ander nie kan nie.
Sy pa het dit eerste agtergekom.
“Wat het jy gesien, David?” het hy een aand gevra.
David het net gesê: “Die waarheid.”
Hy het begin praat van ondergrondse tonnels, van kamers vol lig onder die rivier, van ou magte wat wag.
Die dorp se mense het gefluister.
Party het gesê hy het sonsteek gekry.
Ander het gesê die rivier het sy gees gevat.
Toe kom die nag van die groot storm.
Die wind het soos ’n dier oor Sanddrift gebrul. Die rivier het gestyg, donker en woedend. Weerlig het die hemel oopgeskeur.
David het uit die huis gestap sonder ’n woord.
Sy pa het hom probeer keer, maar iets in sy oë het hom laat terugstaan.
“Hy roep,” was al wat David gesê het.
Hy het rivier toe geloop terwyl die reën sy klere teen sy lyf vasgeslaan het.
’n Paar dorpenaars het hom gevolg op ’n afstand, bang maar nuuskierig.
Toe hulle by die oewer kom, het die rivier gekook.
En daar in ’n flits van weerlig het hulle dit gesien.
Die Grootslang het uit die water gelig, groter as wat enigeen kon voorstel.
Sy lyf het soos ’n berg oor die stroom gelê.
Die aarde het gebewe.
David het vorentoe gestap.
“Hy kies,” het ’n ou vrou gefluister.
Die wese het sy massiewe kop laat sak tot voor David.
Vir ’n oomblik het alles stil geraak.
Selfs die storm het gehuiwer.
En toe ‘n verblindende lig.
Die mense het hul oë toegeknyp.
Toe hulle weer kyk, was die rivier leeg.
Die storm het begin bedaar.
David was weg.
Geen voetspore nie.
Geen liggaam nie.
Niks.
Net die rivier wat rustig gevloei het, asof niks gebeur het nie.
Die dae het weke geword. Soekpartytjies het die oewers deurkam.
Hulle het sy naam geroep tot hul kele rou was,maar David het nooit teruggekeer nie.
Jare het verbygegaan.
Party nagte, wanneer die maan vol oor die Oranjerivier hang, sê die mense van Sanddrift hulle sien ’n figuur op die water loop.
’n Jong man, met oë wat glinster soos nat klippe.
Soms red iemand van verdrinking sonder om te weet hoe.
Soms verdwyn ’n gevaarlike stroom net betyds.
Die oumense knik dan net.
“Hy het nie verdwyn nie,” sê hulle sag. “Hy het geword.”
Sommige glo die Grootslang het hom geneem as bewaker van die skat , nie die skat van diamante nie, maar die skat van balans tussen mens en natuur.
Ander glo hy het self verander, half mens, half mite, ’n brug tussen wêrelde.
Sy pa het elke aand tot sy dood by die rivier gesit.
Hy het nooit weer gehuil ná daardie nag nie.
Net gewag.
Een aand, net voor sy laaste asem, het hy gefluister: “Ek verstaan nou.”
Daardie selfde nag het die rivier ongewoon helder geblink, asof duisende sterre onder die water brand.
En diep onder die oppervlak, in kamers van kristal en lig waar die water soos asem beweeg, het ’n jong man met die hart van Sanddrift gewaak.
Nie gevange nie.
Nie verlore nie.
Gekies.
Party mense word legendes.
En êrens, waar die Oranjerivier sy geheime hou, wag die Grootslang steeds